Phần mềm có thể bị sao chép trong vài giờ, nhưng thiệt hại có thể kéo dài nhiều năm

Trong lĩnh vực công nghệ, mã nguồn chính là tài sản cốt lõi. Tuy nhiên, rất nhiều cá nhân, startup và doanh nghiệp lại chỉ tập trung vào phát triển tính năng, mở rộng người dùng mà bỏ qua bước bảo vệ pháp lý cho phần mềm.

Thực tế cho thấy:

– Phần mềm bị sao chép, chỉnh sửa, đổi tên;

– Nhân sự cũ mang mã nguồn đi phát triển sản phẩm tương tự;

– Đối tác khai thác phần mềm vượt phạm vi thỏa thuận;

– Tranh chấp quyền sở hữu khi gọi vốn, chuyển nhượng dự án.

Khi đó, câu hỏi thường gặp nhất là: “Ai là chủ sở hữu hợp pháp của phần mềm này?”

Và đáng tiếc, nếu không có Giấy chứng nhận đăng ký bản quyền phần mềm, câu trả lời thường rất khó chứng minh bằng pháp lý.

Đăng ký bản quyền phần mềm không phải thủ tục hình thức, mà là nền móng bảo vệ tài sản số.

Đăng ký bản quyền phần mềm là gì? Phần mềm nào nên đăng ký bản quyền?

1. Đăng ký bản quyền phần mềm là gì?

Đăng ký bản quyền phần mềm là quá trình tác giả hoặc chủ sở hữu phần mềm nộp hồ sơ tại Cục bản quyền tác giả để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đối với phần mềm máy tính. Đây là một thủ tục pháp lý nhằm xác lập quyền sở hữu hợp pháp đối với phầm mềm cho tác giả hoặc chủ sở hữu tác phẩm này.

Theo quy định pháp luật sở hữu trí tuệ, quyền tác giả đối với phần mềm bao gồm:

– Quyền nhân thân: Quyền đặt tên, đứng tên tác giả, và bảo vệ sự toàn vẹn của phần mềm.

– Quyền tài sản: Quyền sao chép, phân phối, truyền đạt phần mềm đến công chúng hoặc cấp phép sử dụng.

2. Phần mềm nào nên đăng ký bản quyền?

Hầu hết các sản phẩm công nghệ đều có thể đăng ký bản quyền, bao gồm:

(i) Phần mềm quản lý doanh nghiệp, ERP, CRM;

(ii) Website, nền tảng thương mại điện tử;

(iii) Ứng dụng di động (iOS, Android);

(iv) Phần mềm nội bộ, phần mềm SaaS;

(v) Hệ thống, chương trình máy tính chuyên dụng.

Ví dụ thực tế: Một startup phát triển app giáo dục, sau đó xảy ra tranh chấp giữa nhà sáng lập và đội kỹ thuật. Nếu không có đăng ký bản quyền phần mềm đứng tên chủ sở hữu phù hợp, việc chứng minh quyền kiểm soát sản phẩm sẽ vô cùng phức tạp.

3. Lợi ích của đăng ký bản quyền phần mềm

Dù việc đăng ký bản quyền phần mềm không phải là thủ tục bắt buộc, nhưng đây là thủ tục rất cần thiết để bảo vệ quyền lợi của tác giả và chủ sở hữu. Dưới đây là những lý do bạn nên thực đăng ký bản quyền cho phần mềm:

– Khẳng định quyền sở hữu hợp pháp: Giấy chứng nhận bản quyền là bằng chứng pháp lý quan trong chứng minh quyền sở hữu hơp pháp khi xảy ra tranh chấp.

– Độc quyền sử dụng trên lãnh thổ Việt Nam: Chỉ chủ sở hữu mới có quyền khai thác và sử dụng phần mềm trên toàn lãnh thổ Việt Nam

– Bảo vệ trước hành vi xâm phạm: Sau khi đăng ký và được cấp giấy chứng nhận, chủ sở hữu sẽ dễ dàng xử lý khi có hành vi sao chép hoặc sử dụng trái phép.

– Tạo và tăng giá trị thương mại cho chủ sở hữu: Phần mềm đã đăng ký có thể được chuyển nhượng, cấp phép sử dụng, thu phí hàng năm.

Vì những lý do nêu trên, chúng tôi khuyến nghị khách hàng nên tiến hành đăng ký bản quyền phần mềm ngay sau khi hoàn thành sáng tạo ra phần mềm để bảo vệ trọn vẹn tài sản trí tuệ của mình.

Ai có quyền đăng ký bản quyền phần mềm?

Theo quy định của pháp luật sở hữu trí tuệ, các đối tượng sau đây có quyền đăng ký bản quyền phần mềm:

– Cá nhân, tổ chức tại Việt Nam: Bao gồm tác giả hoặc chủ sở hữu phần mềm.

– Cá nhân, tổ chức nước ngoài: Với trường hợp cá nhân, tổ chức là tác giả là người nước ngoài đăng ký bản quyền phần mềm tại Việt Nam bắt buộc phải ủy quyền cho Tổ chức Đại diện bản quyền tác giả tại Việt Nam tiến hành nộp đơn đăng ký (Luật Hoàng Phi là tổ chức đại diện được Cục Bản quyền cấp phép hoạt động).

Thủ tục Đăng ký bản quyền phần mềm 

Thủ tục đăng ký bản quyền phần mềm máy tính theo các bước như sau:

Bước 1: Chuẩn bị tài liệu cần thiết đăng ký bản quyền phần mềm

Tài liệu cần chuẩn bị bao gồm:

– Bản sao chứng minh thư nhân dân/căn cước công dân/hộ chiếu của tác giả và chủ sở hữu tác phẩm;

– 02 đĩa CD chứa mã nguồn + bản in mã nguồn (bao gồm cả trang chủ và trang chuyên mục phần mềm)

– Bản sao giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc quyết định thành lập hoặc tài liệu tương đương (nếu chủ sở hữu là tổ chức)

Bước 2: Soạn hồ sơ đăng ký bản quyền phần mềm

Để nộp đơn đăng ký bản quyền phần mềm, khách hàng cần chuẩn bị những thông tin, tài liệu sau:

– Tờ khai đăng ký bản quyền phần mềm theo mẫu của Cục sở hữu trí tuệ;

– Chứng minh thư nhân dân/thẻ căn cước công dân/hộ chiếu hoặc giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh chủ sở hữu (bản sao công chứng);

– Chứng minh thư nhân dân/thẻ căn cước công dân/hộ chiều của tác giả (bản sao);

– Giấy cam đoan của tác giả;

– Quyết định giao việc hoặc hợp đồng thuê viết phần mềm;

– 02 bản in nội dung code của phần mềm trên Giấy A4 có dấu hoặc chữ ký của chủ sở hữu;

– 02 đĩa CD chữa code phần mềm;

– Tài liệu chứng minh quyền nộp đơn, nếu người nộp đơn thụ hưởng quyền đó của người khác do được thừa kế, chuyển giao, kế thừa;

– Văn bản đồng ý của các đồng tác giả, nếu tác phẩm có đồng tác giả;

– Văn bản đồng ý của các đồng chủ sở hữu, nếu quyền tác giả, quyền liên quan thuộc sở hữu chung.

– Hợp đồng ủy quyền hoặc giấy ủy quyền khi sử dụng dịch vụ đăng ký bản quyền phần mềm;

Bước 3: Nộp hồ sơ đăng ký phầm mềm tới cơ quan đăng ký

Thông tin chi tiết địa chỉ Cục bản quyền tác giả như sau:

– Địa chỉ nộp hồ sơ đăng ký bản quyền phần mềm tại Hà Nội

Phòng Thông tin Quyền tác giả – Cục Bản quyền tác giả

Địa chỉ: Tầng 4, nhà B, số 32 Hào Nam, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội.

Thông tin liên hệ: Điện thoại: 024.3823.6908 / 024.3823.4304

– Địa chỉ nộp hồ sơ đăng ký bản quyền phần mềm tại thành phố Hồ Chí Minh

Văn phòng Đại diện Cục Bản quyền tác giả tại TP. Hồ Chí Minh:

Địa chỉ cụ thể: Số 170 Nguyễn Đình Chiểu, Phường 6, Q quận 3, TP. Hồ Chí Minh.

ĐT: 028.39 308 086

– Địa chỉ nộp hồ sơ đăng ký bản quyền phần mềm máy tính tại thành phố Đà Nẵng

Văn phòng Đại diện Cục Bản quyền tác giả tại TP. Đà Nẵng:

Địa chỉ tại Số 58 Phan Chu Trinh, Quận Hải Châu, TP. Đà Nẵng.

Tel: 0236.3 606 967

Bước 4: Thẩm định hồ sơ đăng ký tại Cục bản quyền tác giả

Sau khi đã nộp, người nộp hồ sơ cần theo dõi hồ sơ đăng ký, kịp thời bổ sung, sửa đổi hồ sơ trong trường hợp hồ sơ có những thiếu xót hoặc phải sửa đổi, bổ sung theo yêu cầu của cơ quan đăng ký.

Thời gian thẩm định hồ sơ đăng ký bản quyền phần mềm là 45 ngày làm việc.

Bước 5: Cấp giấy chứng nhận đăng ký bản quyền phần mềm

Sau khi thẩm định hồ sơ đăng ký, trường hợp hồ sơ đầy đủ và hợp lệ cơ quan đăng ký sẽ tiến hành cấp giấy chứng nhận đăng ký bản quyền tác giả cho phần mềm cho chủ sở hữu.

Chi phí, thời gian đăng ký bản quyền phần mềm?

1. Chi phí đăng ký bản quyền cho phần mềm máy tính

Chi phí đăng ký bản quyền phần mềm gồm 02 chi phí như sau:

– Lệ phí nhà nước cho việc nộp và đăng ký bản quyền phần mềm là: 600.000 VND (sáu trăm nghìn đồng)

– Chi phí dịch vụ cho Luật Hoàng Phi: 2.900.000 VND (áp dụng trong trường hợp khách hàng sử dụng dịch vụ của Luật Hoàng Phi)

Tổng phí đăng ký bản quyền phần mềm máy tính là: 3.500.000 VND (Ba triệu năm trăm nghìn đồng)

Lưu ý: Chi phí nêu trên không bao gồm 5% VAT

2. Thời gian đăng ký bản quyền phần mềm máy tính

Thời gian đăng ký bản quyền phần mềm như sau:

– Chuẩn bị hồ sơ, soạn hồ sơ đăng ký bản quyền phần mềm: 1-2 ngày làm việc;

– Nộp hồ sơ và thẩm định hồ sơ đăng ký bản quyền cho phần mềm máy tính: 40-45 ngày làm việc

Lưu ý: Thời gian đăng ký có thể kèo dài thêm 5 ngày làm việc trong trường hợp người ký giấy chứng nhận đăng ký bản quyền đi công tác.

Dịch vụ Đăng ký bản quyền phần mềm tại Luật Hoàng Phi

Luật Hoàng Phi với vai trò là tổ chức đại diện đã được Cục bản quyền tác giả cấp giấy phép là Tổ chức đại diện, chúng tôi có đầy đủ tư cách pháp lý để cung cấp dịch vụ đăng ký bản quyền phần mềm cho khách hàng.

– Luật Hoàng Phi tư vấn cho khách hàng chuẩn bị hồ sơ, tài liệu cần thiết để đăng ký bản quyền phần mềm;

– Luật sư của Luật Hoàng Phi sẽ trực tiếp soạn thảo hồ sơ đăng ký bản quyền phần mềm, gửi hồ sơ cho khách hàng để khách hàng tham khảo và ký hồ sơ đăng ký bản quyền phần mềm;

– Luật Hoàng Phi sẽ trực tiếp nộp nộp hồ sơ đăng ký bản quyền phần mềm, theo dõi việc xem xét hồ sơ, kịp thời bổ sung và sửa đổi hồ sơ  theo yêu cầu của chuyên viên xem xét hồ sơ (nếu có)

– Trực tiếp nhận chứng nhận đăng ký bản quyền và chuyển cho khách hàng tham khảo và lưu giữ.

– Hỗ trợ xử lý xâm phạm bản quyền phần mềm sau khi được cấp giấy chứng nhận.

Đừng để phần mềm của bạn được viết bằng công sức nhưng bảo vệ bằng niềm tin

Một phần mềm có thể mất hàng tháng hoặc hàng năm phát triển, nhưng nếu không được bảo hộ đúng cách, quyền kiểm soát có thể bị đánh mất chỉ sau một tranh chấp.

Đăng ký bản quyền phần mềm chính là bước đi bắt buộc nếu bạn:

(i) Muốn bảo vệ mã nguồn;

(ii) Muốn kiểm soát quyền sở hữu;

(iii) Muốn khai thác, chuyển nhượng, gọi vốn an toàn.

Liên hệ Luật Hoàng Phi ngay hôm nay để được:

(i) Tư vấn miễn phí về khả năng đăng ký bản quyền phần mềm;

(ii) Định hướng phương án bảo hộ phù hợp với mô hình kinh doanh;

(iii) Thực hiện thủ tục nhanh chóng, chính xác, an toàn pháp lý.

Hãy liên hệ với Luật Hoàng Phi khi có nhu cầu đăng ký bản quyền phần mềm theo thông tin sau:

Văn phòng HN: Phòng 301, Tòa nhà F4, phố Trung Kính, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội – 04.3995 4438 – 04.6285 2839

Văn phòng HCM: Phòng A11.12– Block A, Tòa nhà Skycenter, số 5B đường Phổ Quang, quận Tân Bình, Hồ Chí Minh – 028.73090.686

HOTLINE: 096.1980.886 (Ms Hà) – 0981.378.999 (Mr Nam)

Liên hệ ngoài giờ Hành chính: Vui lòng gọi: 0981.378.999      Email: lienhe@luathoangphi.vn

Một số câu hỏi thường gặp (FAQ) khi đăng ký bản quyền phần mềm

1. Phần mềm được bảo hộ dưới hình thức nào?

Phần mềm (hay chương trình máy tính) được bảo hộ dưới hình thức quyền tác giả cho chương trình máy tính (theo quy định tại Khoản 1, Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ).

2. Quyền sở hữu trí tuệ phần mềm là gì?

Theo quy định tại Điều 18 Luật sở hữu trí tuệ 2005 sửa đổi, bổ sung 2009, 2019, quyền tác giả đối với tác phẩm bao gồm quyền nhân thân và quyền tài sản.

* Quyền nhân thân bao gồm các quyền sau đây:

– Đặt tên cho tác phẩm;

– Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm; được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố, sử dụng;

– Công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm;

– Bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, không cho người khác sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín.

* Quyền tài sản bao gồm các quyền sau đây:

– Làm tác phẩm phái sinh;

– Biểu diễn tác phẩm trước công chúng;

– Sao chép tác phẩm;

– Phân phối, nhập khẩu bản gốc hoặc bản sao tác phẩm;

– Truyền đạt tác phẩm đến công chúng bằng phương tiện hữu tuyến, vô tuyến, mạng thông tin điện tử hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào khác;

– Cho thuê bản gốc hoặc bản sao tác phẩm điện ảnh, chương trình máy tính.

Lưu ý: Tổ chức, cá nhân khi khai thác, sử dụng một, một số hoặc toàn bộ các quyền tài sản và quyền công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm phải xin phép và trả tiền nhuận bút, thù lao, các quyền lợi vật chất khác cho chủ sở hữu quyền tác giả.

3. Hiệu lực, phạm vi bảo hộ quyền tác giả đối với phần mềm máy tính?

Phạm vi bảo hộ quyền quyền tác được quy định chi tiết tại Điều 53 Luật sở hữu trí tuệ như sau:

Điều 53. Hiệu lực Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, Giấy chứng nhận đăng ký quyền liên quan

1. Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, Giấy chứng nhận đăng ký quyền liên quan có hiệu lực trên toàn lãnh thổ Việt Nam.

2. Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, Giấy chứng nhận đăng ký quyền liên quan do cơ quan quản lý nhà nước về quyền tác giả, quyền liên quan cấp trước ngày Luật này có hiệu lực tiếp tục được duy trì hiệu lực.”

4. Thời Hạn Bảo Hộ Quyền Tác Giả Đối Với Phần Mềm Máy Tính