Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới – tên tiếng Anh là World Intellectual Property Organization (WIPO) – là một tổ chức quốc tế có mục đích giúp đõ nhằm bảo đảm rằng quyển của người phát minh và chủ sở hữu tài sản trí tuệ được bảo hộ trên toàn thế giới và rằng các nhà phát minh, sáng chế được công nhận và hưởng thành quả từ tài năng của họ.

Nguồn gốc hình thành của Tố chức sở hữu Trí tuệ Thế giối bắt đầu từ năm 1883, năm ra đời của Công ước Paris về bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp, hiệp định quốc tế quan trọng đầu tiên nhằm giúp công dân của một nước có được sự bảo hộ ở nước ngoài đối với các sáng tạo trí tuệ của họ dưới hình thức các quyền sở hữu công nghiệp.

Công ước Paris có hiệu lực từ năm 1884 với 14 nước thành viên, thành lập một Văn phòng Quốc tế nhằm quản lý việc thực hiện nhiệm vụ.

Năm 1886, Công ước Berne về bảo hộ các tác phẩm văn học và nghệ thuật ra đòi. Công ước Berne cũng thành lập một Văn phòng Quốc tế để thực hiện nhiệm vụ.

Năm 1893, hai văn phòng này hợp nhất thành một tổ chức quốc tế được gọi là Văn phòng Quốc tế Thống nhất về Bảo hộ Sở hữu Trí tuệ (viết tắt bằng tiếng Pháp là BIRPI), có trụ sở tại Berne, Thuỵ Sĩ, vối 7 nhân viên, tổ chức này là tiền thân của Tổ chức sở hữu Trí tuệ Thế giới ngày nay.

Khi tầm quan trọng của sở hữu trí tuệ tăng lên, cơ cấu và hình thức tổ chức của BIRPI cũng thay đổi. Năm 1960, BIRPI chuyển từ Berne đến Geneva. Sau khi Công ước thành lập Tổ chức Sở hữu Trí tuệ, có hiệu lực, BIRPI trở thành WIPO, tiếp tục các cải tổ về cơ cấu và quản lý, và có ban thư ký chịu trách nhiệm đối với các nước thành viên.

Năm 1974, WIPO trở thành một tổ chức chuyên môn trong hệ thống tổ chức của Liên Hợp Quốc, với nhiệm vụ quản lý các vấn đề vể sở hữu trí tuệ được các nước thành viên Liên Hợp Quốc công nhận. WIPO mở rộng vai trò và cho thấy rõ hơn tầm quan trọng của quyền sở hữu trí tuệ trong việc quản lý thương mại toàn cầu vào năm 1996 bằng việc tham gia một hiệp định hợp tác với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Hiện nay, WIPO quản lý việc thực hiện 21 hiệp định (trong đó hai hiệp định được quản lý với sự hợp tác của các tổ chức quốc tế khác) và thực hiện một chương trình hoạt động phong phú và đa dạng. Thông qua các thành viên và ban thư ký, WIPO có vai trò:

– Làm hài hòa luật pháp và thủ tục của các quốc gia về sở hữu trí tuệ;

– Cung cấp dịch vụ đăng ký quốc tế đối vối các quyền sở hữu công nghiệp;

– Trao đổi thông tin, tư liệu về sở hữu trí tuệ;

– Hỗ trợ pháp lý và kỹ thuật cho các nước đang phát triển ‘và các nước khác;

– Hỗ trợ giải quyết tranh chấp sở hữu trí tuệ;

– Sử dụng công nghệ thông tin như một công cụ lưu giữ, tiếp cận và sử dụng thông tin sở hữu trí tuệ quý giá.